Batman Yerel Gastronomi Rotası ve Lezzet Haritası

Yazarlar

Anahtar Kelimeler:

Gastronomi rotası, Yerel mutfak, Sürdürülebilir turizm, Batman

Özet

Çalışmanın amacı, Batman ilinin gastronomi turizmi potansiyelini ortaya koymak ve sürdürülebilir bir gastronomi rotası önerisi geliştirmektir. Çalışma verileri, Batman’da görev yapan turist rehberleri ile gerçekleştirilen yarı-yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile elde edilmiştir. Veriler, içerik analizi ve betimsel analiz teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, Batman’da güçlü bir yerel mutfak kültürünün varlığına rağmen, gastronomik zenginliğin turizm faaliyetlerine entegrasyonunda çeşitli yapısal eksikliklerin bulunduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, Hasankeyf, Gercüş, Kozluk ve Sason ilçelerini kapsayan rota önerisi sunulmuş ve “Batman Yerel Gastronomi Rotası ve Lezzet Haritası” görselleştirilmiştir.

Çalışma sonuçları kapsamında; yerel yönetimler, turizm işletmeleri ve akademik çevreler için somut öneriler geliştirilmiş, gastronomi turizminin yalnızca bir yeme-içme deneyimi değil, aynı zamanda kültürel etkileşimi güçlendiren ve yerel kalkınmayı destekleyen bir araç olduğu vurgulanmıştır. Bu bağlamda Batman’ın özgün gastronomik değerleri ile markalaşabileceği, ulusal ive uluslararası turizm pazarında rekabet avantajı elde edebileceği tespit edilmiştir.

Referanslar

Akbaş, F., ve Kuru, İ.S. (2022). Batman’da tarım ve hayvancılık. (Ed. Demir, İ., Aydın, H., ve Korkmaz, F.) Batman Vizyon 2030-Arama Konferansı içinde, (ss.115-129). Batman Üniversitesi Yayınları.

Akmeşe, K. A. (2024). Gastronomi turizminde trendler: İkincil veriler ile bir araştırma. Selçuk Turizm ve Bilişim Araştırmaları Dergisi,(6), 21-36.

Aksoy. İ. (2021). Batman Yerel Mutfağının Gastronomi Turizmine Kazandırılmasına Yönelik Bir Araştırma. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Batman Üniversitesi.

Arslan, Z., ve Arıca, R. (2025). Dicle'nin kıyısından dağların zirvesine Batman'da doğa ve turizm. 9th International West Asia Congress of Tourism Research. Mayıs, 2025. Bitlis, Türkiye.

Bağımsız Batman Gazetesi. (2024). Batman Turizm Tarihi- (1) Gastronomik Değerlerimiz: Kristal Et Lokantası, https://www.bagimsizbatmangazetesi.com/batman-turizm-tarihi-1-gastronomik-degerlerimiz-kristal-et-lokantasi/?utm.

Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299.

Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğü (2024). Batman Okullaşma Oranı, https://batman.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_11/11125704_2021okul_oncesi_calistayi.pdf Erişim Tarihi: 20.07.2025.

Batman KTB. (2022). 1. Hasankeyf Uluslararası Turizm ve Gastronomi Festivali, https://batman.ktb.gov.tr/TR-321405/1-hasankeyf-uluslararasi-turizm-ve-gastronomi-festivali.html?utm_source Erişim Tarihi: 19.07.2025.

Batman Valiliği. (2024). Coğrafi İşaret Başvurusu Yapılan Yemekler. http://batman.gov.tr/cografi-isaret-basvurusu-yapilan-yemekler Erişim Tarihi: 19.07.2025.

Batman Valiliği. (2025). Batman'da Tarım, Seracılık, Bağcılık, Orman ve Hayvancılık. http://www.batman.gov.tr/seracilik-ve-bagcilik#:~:text=Batman%20ili%20genel%20olarak%3B%20%C3%BCretimi,toplam%20arazi%20varl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%20470.600%20hektard%C4%B1r. Erişim Tarihi: 19.07.2025.

Belber, B. G., ve Kamış, M. D. (2022). Gastronomi turizminin sürdürülebilirliğinde, gastronomi rotalarının önemi. Cukurova 8th International Scientific Researches Conference. 15 - 17 April 2022 / Adana, Turkey.

Coşkun, C., Bişiren, A., ve Gençer, K. (2024). Coğrafi işaretli yiyecek ve içeceklerin gastronomi turizmine etkileri. Turizm ve İşletme Bilimleri Dergisi, 4(1), 203-217.

Çakır, A., Çiftçi, G., ve Çakır, G. (2017). Trakya turizm rotası projesi: lezzet rotası üzerine bir değerlendirme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 194-205. doi: 10.21325/jotags.2017.123.

Çelik, M., ve Aksoy, M. (2017). Yerli turistlerin gastronomi turizmine yönelik tutumları: Şanlıurfa örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies 5(3), 422-434. doi: 10.21325/jotags.2017.103.

Çerkez, M. (2021). Tarihi ve kültürel özellikleri ile Kars’taki turizm faaliyetlerinde gastronomik unsurların önemi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergisi, 1(50), 43-63. https://doi.org/10.17498/kdeniz.906871.

Çiftçioğlu, A., ve Çelik, M. S. (2024). 2023 yılı işgücü piyasası araştırması. Batman Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü. https://media.iskur.gov.tr/88091/batman.pdf.

Dilsiz, B. (2010). Türkiye’de Gastronomi ve Turizm: İstanbul İli Örneği. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], İstanbul Üniversitesi.

Duman, A: ve Güneş, S. G. (2024). Gastronomi turizmi kapsamında Antalya lezzet rotası. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(1), 663-685. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1400.

Gálvez, J. C. P., López-Guzmán, T., Buiza, F. C., ve Medina-Viruel, M. J. (2017). Gastronomy as an element of attraction in a tourist destination: the case of Lima, Peru. Journal of Ethnic Foods, 3(1), 1-16. https://doi.org/10.1016/j.jef.2017.11.002.

Gazelci, S. C., ve Aksoy, M. (2024). Türkiye’de oluşturulan teorik gastronomi rotalarının bibliyometrik analizi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 21(1), 149-167. https://doi.org/10.24010/soid.1388600.

Gheorghe, G., Tudorache, P., ve Nistoreanu, P. (2014). Gastronomic tourism, a new trend form contemporary tourism, Cactus Tourism Journal, 9(1), 12–21.

Güllü, K., ve Atasoy, B. (2019). Gastronomi turistlerinin motivasyon faktörlerinin incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 269-280. https://doi.org/10.18037/ausbd.668654.

Güzel-Şahin, G., ve Ünver, G. (2015). Destinasyon pazarlama aracı olarak gastronomi turizmi: İstanbul’un gastronomi turizmi potansiyeli üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(2), 63-73.

Hatipoğlu, A. (2010). İnançların Gastronomi Üzerine Etkileri Bodrumdaki Beş Yıldızlı Otellerin Mutfak Yöneticilerinin Görüşlerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Sakarya Üniversitesi.

İnce, A. ve Varol, F. (2023). Türkiye'deki gastronomi rotaları. (Ed: Öksüz, M.). Turizm Alanında Çok Yönlü Araştırmalar içinde, (ss: 105-114). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub71.c401.

İrigüler, F., ve Güler, M. E. (2015). Türkiye’deki profesyonel turist rehberlerinin gastronomi turizmine bakışı. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(1), 3-19.

Karataş, M., Aksu, B. F., ve Deniz, G. (2023). Unesco Yaratıcı Şehri Gaziantep’in gastronomi turizmi cazibe unsurları. Turizm ve İşletme Bilimleri Dergisi, 3(1), 105-125.

Kızılırmak, İ., Ofluoğlu, M., ve Şişik, L. (2016). Türkiye’de uygulanan gastronomi turları rotalarının web tabanlı analizi ve değerlendirmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(1), 258-269. doi: 10.21325/jotags.2016.35.

Mutlu, H., ve Sandıkçı, M. (2023). Gastronomi rotaları ve önemi: Afyonkarahisar örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(4), 3233-3261. doi: 10.21325/jotags.2024.1340.

Öney, H. (2013). Gastronomi turizmi. (Ed: Bahçe, S.). Alternatif Turizm içinde. (ss.159-171).Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.

Özgen, N. (2022). İspanya’da gastronomi turizminin tarihsel gelişimi ve gastrodiplomasi değerlendirmesi. Aydın Gastronomy, 6(2), 239-262.

Öztürk, B., ve Akar Şahingöz, S. (2024). Trabzon ili gastronomi rotaları. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 8(2), 329-350. https://doi.org/10.32958/gastoria.1540760.

Sarıışık, M., ve Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2), 264-278. https://doi.org/10.17123/atad.vol26iss218417.

Seyitoğlu, F. (2020). Tourists’ perceptions of the tour guides: The case of gastronomic tours in İstanbul. Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, 31(3), 393-405. doi: 10.1080/13032917.2020.1735462.

Sormaz, U., Akmeşe, H., Güneş, E. ve Aras, S. (2015). Gastronomy in Tourism. 3. İşletme, Ekonomi, Yönetim ve Turizm Konusu Küresel Konferansı, 26-28 Kasım 201 5, Roma, İtalya.

Şengül, S., ve Türkay, O. (2016). Akdeniz mutfak kültürünün gastronomi turizmi bağlamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(1), 86-99. doi: 10.21325/jotags.2016.24.

Şeyhanlıoğlu, H.Ö., ve Arıca, R. (2024). Batman ili gastronomi turizmi potansiyelin belirlenmesi: Nitel bir araştırma. 1. International Ayasofya Scientific Researches and Innovation Congress. Kasım, 2025. İstanbul, Türkiye.

Şeyhanlıoğlu, H. Ö., Duman, H., ve Arıca, R. (2024). Turizm paydaşları tarafından Batman ilinin coğrafi işaretli ürünlerin değerlendirilmesi. Sofradaki Bilim ve Lezzetteki Sanat: Gastronomiye Kapsamlı Bir Bakış içinde, (ss. 531-547). Detay Yayıncılık.

Şeyhanlıoğlu, H. Ö., ve Cengizhan, R. (2025). Yerel mutfaklarda yenilebilir otlar: Batman örneği Turizm ve Gastronomi Çalışmaları Dergisi, 13(2), 1765–1782. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.163.

Şeyhanlıoğlu, H. Ö., Hazarhun, E., Arıca, R., ve Durdu, K. M. (2023). Yiyecek-içecek işletmelerine yönelik tripadvisor’da yer alan paylaşımların incelenmesi: Batman örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(39), 877-898. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1219810.

Tatlılıoğlu, K. (2022). Batman şehrinin kentleşme olgusunun sosyo-kültürel ve ekonomik bağlamda genel bir değerlendirmesi. (Ed. Koç, İ.D., Korkmaz, F., Manap, A.) Geçmiş Bugün Gelecek: Batman içinde. Batman Üniversitesi Yayınları.

TUİK. (2025). Yıllara Göre Batman Nüfusu. https://www.tuik.gov.tr/ Erişim Tarihi: 20.07.2025.

Türkpatent (2025). https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=72&tur=&urunGrubu=&adi= Erişim Tarihi: 20.07.2025.

UNWTO. (2017). Second Global Report on Gastronomy Tourism. https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/9789284418701. Erişim Tarihi: 20.07.2025.

Üner, E.H. (2014). Her Şey Dâhil Sistemde Türkiye Gastronomi Turizmi Potansiyelinin Değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Atılım Üniversitesi.

Ürekli, H., ve Çelik, S. (2024). Gastronomi rotalarının belirlenmesinde turist rehberlerinin bilgi düzeyleri ve önerileri üzerine bir araştırma, Turist Rehberliği Dergisi, 7(1), 53-70. https://doi.org/10.34090/tured.1483571.

Üzülmez, M., ve Akdağ, G. (2020). Gastronomi turizminde yeni tur rotaları: 3 A (Adana-Antep-Antakya) lezzet bölgesi örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4, 51-63. doi: 10.21325/jotags.2020.669.

Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.

Yıldız, M., ve Yılmaz, M. (2019). Türkiye’de gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi. 4, 51-60.

Yılmaz, O. (2022). Batman’da sanayi ve ticaret. (Ed. Demir, İ., Aydın, H., ve Korkmaz, F.) Batman Vizyon 2030-Arama Konferansı içinde, (ss.89 113). Batman Üniversitesi Yayınları.

Yönet Eren, F. (2023). Gastronomi, kültürel miras ve turizm entegrasyonu: Kapadokya bölgesi üzerine bir inceleme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13, 151-166. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1309966.

Yücel Güngör, M., Şenel, P. ve Doğan, S. (2021). Türkiye ve İtalya’da gastronomi turu düzenleyen seyahat işletmelerinin tur içeriklerinin karşılaştırılması. Turizm ve İşletme Bilimleri Dergisi, 1(2), 75-84.

İndir

Yayınlanmış

2025-12-31

Nasıl Atıf Yapılır

Yıldırım, L. (2025). Batman Yerel Gastronomi Rotası ve Lezzet Haritası. Turizm Ve Teknoloji Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62–86. Geliş tarihi gönderen https://journaloftourismtech.net/index.php/pub/article/view/7